Route:
Fietsen in de Zijpe Noord
Verken de eerste grote droogmakerij van Nederland en vergelijk de rechte structuur met het oude land van West-Friesland
| Lengte | 40 km |
| Typering | recreatief |
| Regio | Noordkop, West-Friesland |
| Gebied | Wildrijk Eendenkooi ‘t Zand |
De Zijpepolder is wel een erg open polder. Houd daar rekening mee.
Natuur
De route komt langs een aantal natuurgebieden van Landschap Noord-Holland. De route is ontwikkeld door Doortje Haan en Henk Zijm. Voor nadere informatie: Landschap Noord-Holland, 088-0064455.
Cultuur
Bij Nes is een aantal terpen samengevoegd tot één dijklichaam. Terpen zijn typerend voor het oude land van West-Friesland.
Het Kanaal Schagen-Kolhorn moest het een belangrijke scheepvaartverbinding vormen tussen het Noordhollandsch Kanaal en het IJsselmeer. Het is gegraven in 1933.
Het Schagerwad is een uitgestrekt rietland met oeverlanden dat is ontstaan bij een dijkdoorbraak vanuit de Zijpe, toen de Zijpe nog zee was. Het hele gebied is een belangrijk vogelgebied. Eeuwenlang stond het Schagerwad bekend om zijn uitstekende kwaliteit riet, dat o.a. voor dakbedekking wordt gebruikt.
De Westfriese Dijk is een onderdeel van de Westfriese Omringdijk. Deze 126 kilometer lange dijk loopt langs Schagen, Alkmaar, Hoorn, Enkhuizen en Medemblik. Wie op deze dijk fietst, waant zich op een berg en heeft naar beide kanten een prachtig uitzicht. De dijk vormt thans een deel van de tweede waterkering van Noord-Holland en is nog lang niet werkloos.
Het gehucht Keinse ligt op een terp. Het is het meest noordelijke punt van de Omringdijk. In Keinse staat een kapelletje dat in 1956 werd gebouwd. De eerste kapel dateert echter al van 1510.
U komt langs één van de drie eendenkooien van de Zijpe. Deze eendenkooi 'De Hoop' is nog steeds in bedrijf. Voorbij deze kooi staan links twee molens. De eerste is de PV en de andere de P. De letterbenaming correspondeert met de polderafdeling die door hun bemalen werd. Ze staan beide aan de Ooster Egalementsloot en hadden een dubbelfunctie, namelijk zowel in- als uitmalen. De PV is een binnenkruier uit 1597 en de P een vierkante bovenkruier uit 1895.
Oudesluis heeft zijn naam te danken aan de uitwateringssluis (1597) van de Zijperpolder aan het einde van de Groote Sloot.
Bij het viaduct ligt nog een eendenkooi. Deze Kooi 'Strooper' is niet toegankelijk.
Na enige tijd rechts ziet u weer een eendenkooi. Deze kooi ('t Zand) heeft een Natuurinformatiecentrum. In de periode april tot en met augustus worden er regelmatig excursies gegeven.
Het dorp 't Zand doet zijn naam eer aan, want het ligt in het zandige gedeelte van de polder. Hier en vooral ook richting duinen vindt men overwegend bollenteelt.
Het Noordhollandsch Kanaal is gegraven tussen 1817 en 1824. Het gaf destijds Amsterdam een betere verbinding met de Noordzee. De bevolking van de Zijpepolder was bevreesd dat door het kanaal er een tweedeling zou komen. Door de aanleg van vlotbruggen, vier stuks in de Zijpe, werd dit voorkomen. De bruggen dreven op vlotten, nu van metaal, vroeger van hout. Vele zijn vervangen door moderne hoge bruggen.
Op de hoek van de Zeeweg en de Belkmerweg ziet u Het Wildrijk (niet park 't Wildrijk!). Veel rijke kooplieden uit Amsterdam lieten een buitenverblijf aanleggen in de Zijpe. Deze buitenverblijven werden opgesierd met een uitgebreide aanplant van bomen en struiken. Het is in 1940 in het bezit van Landschap Noord-Holland gekomen. Vooral in het voorjaar, wanneer in het bos tienduizenden wilde hyacinten bloeien, is het zeer aangenaam vertoeven.
Fietsend door de Zijpe valt op dat het grasland steeds meer plaats maakt voor bollenland. De strook tussen de Ruige Weg en de duinen is zandiger dan de rest van de Zijpepolder.
Vroeger was dat het armste gedeelte van de polder. Bollengrond is nu verreweg de duurste landbouwgrond en in de laatste eeuw is er veel grasland omgezet in bollenland en dit proces gaat nog steeds door. In de 17e eeuw werd de beplanting van de Ruige Weg ter hand genomen. In de slappe wintertijd had men dan hakhout, dit leverde dan werk op en bovendien was het een goede windkering.
Vanaf de Westfriese Omringdijk kunt u goed zien hoe groot de Zijpe is, 6775 ha. Het is bijna niet voor te stellen dat Jan van Scorel rond 1550 al de moed had om dit voor die tijd zo enorm omvangrijke werk, de drooglegging van de Zijpe, te ondernemen.
Routebeschrijving
Vooral eind april begin mei is het deel van de tochten in de buurt van de duinen heel mooi vanwege de in bloei staande bollenvelden. Verder zult u genieten van de prachtige vergezichten vanaf de dijken.
U moet zich realiseren, dat de polder erg open is en dat bij felle tegenwind de rechte, lange wegen soms eindeloos lijken. Het is daarom aan te bevelen de tochten bij rustig weer te fietsen.
1. Vanuit het station komend rechtsaf de Stationsweg op.
2. Bij spoorwegovergang rechtdoor, de Thorbeckestraat en later Sweelinckstraat.
3. Na de bocht wordt het de Beethovenlaan.
4. Eerste weg rechts (Frans Halsstraat).
5. Bij 2e kruising (voorbij Magnushof) rechtsaf (Nes).
6. Spoorwegovergang over.
7. Bij kruising met de provinciale weg die schuin oversteken (linksaf het fietspad op en meteen rechtsaf) richting Nes.
8. Bij T-kruising linksaf de Burenweg op.
9. Het kanaal over en rechtsaf het fietspad op.
10. Na ongeveer 300 meter linksaf de Wadweg in.
11. Bij kruising linksaf de Westfriese Dijk op.
12. Bij splitsing rechts aanhouden en de spoorwegovergang over (Keinsmerweg).
13. Bij kruising over de Groote Sloot rechtdoor richting 't Zand.
14. Bij volgende kruising rechtsaf de Korte Ruigeweg op richting Oudesluis.
15. De spoorwegovergang over en weg volgen door Oudesluis.
16. Over de brug linksaf richting 't Zand (Noorderweg) en bij de sluis rechtdoor.
17. Bij wegwijzer linksaf de Zijperdijk op rich-ting 't Zand en de spoorwegovergang over.
18. Voorbij viaduct eerste weg linksaf, Korte Bosweg, richting 't Zand.
19. Bij kruising bij 't Zand RECHTDOOR (weg oversteken), de Korte Bosweg volgen en daarna bij café 'De Jonge Prins' rechtsaf de Keinsmerweg op en de vlotbrug over.
20. De Rijksweg (N9) oversteken en bij T-splitsing rechtsaf de Parallelweg op.
21. Linksaf de Groteweg op richting Callantsoog.
22. Aan het einde van de Groteweg linksaf de Zijperdijk op.
23. Bij driesprong (Zijperdijk, Westerweg en Uitlandseweg) rechtsaf de Westerweg op.
24. Bij de volgende driesprong rechtsaf (Jeweldijk).
25. Linksaf (Zanddijk) tussen renbanen door.
26. Bij kruising rechtdoor (Abbestede).
27. Bij T-kruising linksaf en daarna de weg blijven volgen tot het fietspad bij de duinen.
28. Dan linksaf en na einde fietspad weg door Callantsoog volgen tot voorbij 'IJssalon' en daar linksaf (LF-Noordzeeroute) tot de Zuidschinkeldijk.
29. Linksaf, fietspad langs de Zuidschinkeldijk op.
30. Aan uw rechterhand heeft u de ingang van het Zwanenwater.
31. Het fietspad blijven volgen tot kruising bij Sint Maartenszee (5 km!).
32. Bij restaurant 'De Goudvis' (Zeeweg) linksaf.
33. Bij Sint Maartensvlotbrug rechtdoor de vlotbrug over en het dorp door.
34. Bij kruising linksaf de Ruige Weg op.
35. Bij voorrangskruising rechtsaf Schagerweg richting Schagerbrug.
36. Door Schagerbrug heen, brug over de Groote Sloot en dan rechtdoor.
37. Bij het gemeentehuis steekt het fietspad de weg over. Bij de volgende oversteek van het fietspad rechtsaf en even later weer rechtsaf de Nieuwe Dijk op.
38. Bij splitsing linksaf de Oudedijk op en bij volgende splitsing rechts aanhouden.
39. Bij bord 'Schagen' linksaf.
40. De weg blijven volgen langs zwembad 'De Wiel' (fietsroute Centrum).
41. Daarna Menisweg in (linksaf) en deze weg blijven volgen (2x weg oversteken).
42. De fietstunnel door en bord 'Centrum' volgen.
43. Eerste straat rechts, de Herenstraat in.
44. Bij kruising rechtdoor, de Gedempte Gracht op.
45. Bij splitsing rechtsaf, Laan.
46. Bij kruising linksaf de Landbouwstraat in en naar het station.
Startpunt
Station Schagen
Parkeergelegenheid
Parkeergelegenheid aanwezig
Honden niet toegestaan
Folder, boekjes
Het boekje waarin de route beschreven staat is helaas uitverkocht.
| Bron | Landschap Noord-Holland |
 |